HUBAALMEDIA.COM
MARAG: Tixda 2aad ee Silsilad-Maanseedda “MIIMLEEY”
March 17, 2017 - Written by Mustafe Faro

– W/T. Cabdillaahi Xasan-Ganey

Waa tixdii labaad ee Silsilad-maanseedda “ Miimleey” oo daarran ka-falcelinta waayaha dhabta ah ee bulshada Somaliland maanta ku sugan tahay. maansadan oo la baxday “Marag” waxa curiyay Abwaan Cabdillaahi Xassan Ganey , waxaanay daba socotaa tixdii MUDDUCI ee uu silsiladdan ku ballaysimay Abwaan Xasan Daahir Weedhsame . Cabdillaahi Xasan-Ganey waxa uu maansadan u adeegsaday sawir iyo humaag halabuurnimo sare ka muuqato. Waxa uu ina dhex geeyay maxkamad ay shacabku ku soo oogayaan murdisadii iyo mooshin quutayaashii. Dacwad aan waxba la iskula hadhin ayuu xaakinku ka garnaqayaa. Fadhi dambe ayaa loo ballamayaa oo xukunkii maxkamaddu dhacayo.

Cabdilaahi Xasan Ganay

Waxay tidhi Maansadii “Marag”:

Xalay baan mirtii dhexe

Waayaha muquurtoo

Manaamkiyo dawaafkii

Madal baan ku tagay dhoof,

Muddiciyo maddaacale

Garta loogu kala madhay.

Waxa furay maxkamaddii

Xaakin maalig ka cabsada.

Dhan kan maatibaa tuban

Maxas liidatadaa tuban

Dad madluunsan tuban

Agoon miidhan baa tuban

Danyar muruxsan baa tuban

Naafiyo masaakiin

Mucsur qaawanaa tuban.

Dhanka kalana mooryaan

Xaaraan ku mamayaal

Murdisiyo bahdeeddii

Iyo mudanayaashii

Mooshin quutayaashii

Margi balaqdi baa tuban.

Waxa mikirifoonkii

Midigtiisa ku holladay

Qof madluunsan oo kacay.

Wuxu yidhi: “shan maalmood

Waxba cunaha maan marin,

Dalka waxan usoo maray

Maamuus kumaan helin,

Qof muwaadinaan ahay

Misna waxan ku noolahay

Nolol aan macaan wadan,

Oo mustaafir baan ahay

Waayo waxan masruufnaa

Madaxdii na dhaqilayd”

Wuxu yidhi madluunkii:

“Muddulkaan ku nolaa

Waxa iga maroorsaday

Raggan meesha soo tuban”

Wuxu yidhi madluunkii:

“Haddii aan mitidi layn

Muruqaaanu leeniyo

Codka muujin layn subax

Murdisana badali layn

Ma mucaarid baa jiraa!

Halka aannu maraynaa

Kala miyo waraabiyo

Masas iyo shabeelliyo

Saw maaha bahalluun”.

Wuxu yidhi madluunkii:

“Mur hadday ka daran tahay

Runta lagama maarmee

Cuna cuna madaarrada

Dekadaha mar baayaca

Macdantoo dhan dhoofiya

Ama mukhallaseeyoo

Dhallinyarada meeriya

Magafaha ka iibiya

Wallee waa makalantiin

Damiirkaad ka madhantiin.”

Mursidiyo bahdeedaa

Lagu yidhi “muddicigaas

Maqashe’e warkiisii

Miyaa moosi karaysaan?”

Dabadeed mid baa kacay

Afka dufan ka muuqdoo

Malahay ka soo hadhay

Muudsiga cashuurtuu

Iska mariyay gacantii,

Minbarkiina soo fuul,

Suudhkiyo mareegtiyo

Gii giiji maradii,

Iska bixi muraayado

Madaxiisa ku qotomay,

Miis hortiisa yaal saar,

Is maroori oo yidhi:

“Madaxii ha raagee

Madaxwayanahaa gob ah

Isagaa ammaan mudan

Masuul weeyi qaaliya

Waa mujaahid khayr qaba

Midigtiisi baan ahay

Waa macallin kaygii

Xiisaha marwaadkiyo

Madadkiyo kalgacalkiyo

Muhashada jacaylkiyo

Rabbi muxibbadiisaas

Maankayga hay dhigo.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Waxad madasha ka akhriday

Hadal meesha aan ool

Oon munaasib ku ahayn

Muddiciga gartiisii.”

Misna yidhi “cadaawaa

Dabinnada maleegaad

La macaamishaanoo

Sirihiinnu waa muush.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Nin ka maqasha daayacay

Maahir foofin maayee

Horta yaa ku maamula?”

“Madaxwaynuhuu yidhi.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Garta ruux ka meeraa

Ma yaqaanno Mawlee

Ma taqaan dastuurkiyo

Sharcigiyo maxkamadaha?”

“Madaxwaynuhuu yidhi.”

Muranka iyo qaylada

Midho lagama keenee

Wax la yidhi “maxaa xal ah?”

“Muddo biirin buu yidhi.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Marmarsiiyo badanaw

Aannu kuu mar badinnee

Maalkaa dadweynaha

Yaan la madhin qof kii yidhi

Maxaa loo maxbuusaa?”

Kuye “madaxbannaanidu

Waa muqaddas buu yidhi.”

Waxa la yidhi “Maddiiloow

Taa muranku maahee

Dalka oon musbaax ool

Inaad booli maashaan

Ama boob u muhataan

Ama been ku mooddaan

Sida bahal wax mirataan

Malafsiga taqaannaan

Danta inaad muqlaysaan

Runta mooro duugtaaan

Xaqa mool ku tuurtaaan

Xalka muruq ku doontaan

Dulmisaan magaratada

Dadka oo macluul qaba

Inaad moodharrada qaar

Ku mushaaxaysaanoo

Guryo wada muraayada

Magaaalada ku leediin

Taa maxaa ka leediin?”

Wuxu yidhi “maxaa siya

Ma dalkaa ka maqantiin

Ma runtaa ma ka madhantiin

Ma mucaarid baa tiin

Mise horumar diidkiyo

Kuwa guusha maanaca?”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Magacaabiddaadiyo

Ka hor dhaar markaagii

Meeqaad adduun layd?”

“Waan fara madhnaa” yidhi.

Lagu yidhi “Maddiiloow

Maanta waayahaagiyo

Mood waxaad ka leedahay

Maandhoow bal noo sheeg.”

Muuji foollashii badi

Dhoollaha ka muusoo

Is maroori oo yidhi

“Alle mahaddi weeyee

Milyan dheer ayaan ahay.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Maatidan wareertiyo

Dadkan meesha joogaa

Waxay kuu muddacayaan

Ma malayn karaysaa?”

Kuye waa “makhruuqiin.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Haddii aad masuul tahay

Garta inuu masuul yahay

Maamula dalkiisoo

Maareeya oo dhaqa

Inay mahad u celiyaan

Dadku kama masuugaan;

Marwo garasha dheer iyo

Geesiga ma maagaan.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Waxa lagu majeertaa

Muunaddaadu kaahdaa

Man galool ka daadshiyo

Sida maalintoo kale

Muuqaagu baahaa

Marka aad xilkaagii

Martay waajibkiisii.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Meeqaanku waa deyn

Adi kuu maqnaydoo

Miisaankaad leediyo

Maamuuskad bixisaa

Waa laba mataana ah.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Mudan iyo haldoor iyo

Inaad tahay madhaafaan

Iyo inaad maraan tahay

Ma ogtahay afkaagiyo

Falkaad muujisaabaa

Waxaad tahay macneeyoo

Kugu fura markhaatiga.”

Wax la yidhi: “Maddiiloow

Maal lagugu aaminay

Marba sidaad ka yeeshaad

Ama magac ka qaaddaa

Ama ceeb ku mudataa.”

Wax la yidhi “Maddiiloow

Qofka fala macruufada

Maba xilaba mawluhu?”

Yaab yaab Maddiil yaab

Fool maqaarka soo duub

Fara miiqan soo taag

Waabay madow daac

Aflagaaddo dheer mari

Lagu garay se maaddii.

Xaakinkii makeekiga

Mukurka iyo dala’siga

Iyo milikhsigii diid

Raggii meesha taagnaa

Ku miliilic daymada

Ku mud dhaayihiisii

Eegmada ku maydhaan.

Misna hadalyay oo yidhi:

“Xulka iyo masuullada

Marna lama hadlaayee;

Maanlaawayaashoow,

Macaluul xil qaaddoo

Na macaansanaysiyo

Musuqmaasuq baahow,

Af miishaarka baaqiyo

Ku macaasha beentiyo

Ma-naxaannadiiyoow,

Xildhibaan mashruucoo

Dhaameelka maaloo

Magaciisu ba’ayoow,

Dhuuxa iyo muudkiyo

Inta dhiigga miirtee

Furta maatidoodow,

Maanta waa fashilantiin

Mugdi waxad ku qariseen

Ama madaw ku qaadeen

Iyo muuqay qiiqaad

Dhex muquuranayseen.”

Dalka inaad majiirteen

Majaraha ka baydheen

Ka dhigteen makhaayado

Lagu maararroobiyo

Masrax layska caayoo

Hadba kii masayraa

Ka majaajileeyoo

Muuq-baahiyaha tago

Waxa kugu markhaatiyo

Waxa aad mareegaha

Isku marinahaysaan.

Dalka inaad musbaarrada

Maddiilow u saarteen

Murxiseen dhammayseen,

Waxa kugu markhaatiya

Hooyo laga muraadsaday

Curadkeedi maqan yahay

Oo magane lagu dilay

Furintiyo manaayaha

Oon helin magtiisii

Misna ooridiisiyo

Maxastiisi oontiyo

Laga jaray masruufkii.

Waxa kugu markhaatiya

Marwo saygi laga xidhay

OO habeen mirtii dhexe

Ragga madaxa duubtaa

Minankawgu daateen.

Waxa kugu markhaatiya

Dhallinyaro moraal jaban

Kun iskuul ka soo mudhay

Jaamacdo soo maray

Misna aan ku helin camal.

Waxa kugu markaatiya

Da’yartaa mushteegtee

Maashee dhaqaaqdee

Cagta socodka maashee

La madiidin sanayee

Maydkoodi saxaraha

Isku muuqanaayee

Magafuhu ka xoogsado.

Waxa kugu markhaatiya

Dad ka miyiga joogee

Makaleen abaaruhu.

Waxa kugu markhaatiya

Muddo dhaafidiinniyo

Doorashada la maanacay.”

Xaakinkii madluun iyo

U garnaqay madharagtadu

Maalintaasi dooddii

Halkaasuu ku mayracay

Xukunkana muddo u qabay.

Waxaad Hubaal media kala soo xidhiidhi kartaan E-mailaddan 
Hubaal100@hotmail.com 
Hubaal100@gmail.com
 Hubaal100@yahoo.com
COMMENTS
- A. N. & Horumarka
- Afka Hooyo
- Afnugaal
- Aftahan
- Alaybadday
- Aljazeera
- Aljzeera English
- Allaybday
- Almisnews
- altaqwaa
- Amiin Caamir
- Araweelo News
- awdalpost
- BBC SOMNALI
- Berberatoday
- Berberapress
- Burao university
- Burco Online
- Caroog
- djiboutimedia.com
- Djiboutination
- DJIBOUTI NEWS
- Farshaxan
- Farriinnews
- Gabileymedia
- Gabiley24
- GabIleytoday
- Gabileynews
- GABILEYNEWS
- Geeska.net
- Goljano
- haatufnews
- Hadhwanaagnews
- Hayaannnews
- hornjobs
- Hubaalmedia
- Hargeysa-online
- hoyga suugaanta
- jamhuuriya news
- MURTIMAAL.COM
- Ogaalnews.Net
- Oodwayne News
- puntboys
- qarannews
- Qodaalnews
- Qtlhost Website
- Raadtv international
- Radio somaliland
- Radio Timacade
- Radiohargeysa
- RadioHargeysa24
- Ramaasnews
- Saaxilnews
- SAAXILTODAY
- Sallaxlaynews
- Sanaag.org
- Sanlaawenews
- sdwo
- sheekhumal.net
- Somalilandpress
- Somdaily.com
- Somaligoal.com
- Somaliweyn
- saylanews/a>
- Timacade News
- TogaHerer
- Togdheernews
- tvSomalilandEurope
- Waaheen
- Wanaagfaris
- warya Tv
- Watershed Legal Service
- WAJAALENEWS
- www.caalaminews.com
- www.radiohargaysa.net
- www.Timacade.com
- Xidigtanews
- XOGDOON NEWS
- Xoriyonews