Guriga Blog Page 3

HARGEYSA: Madaxda Wasaaradda Waxbarashada oo Lagu Wareejiyey Dhul Dan Guud ah

0

HARGEYSA: Madaxda Wasaaradda Waxbarashada oo Lagu Wareejiyey Dhul Dan Guud ah

WAasiirka waxbarashada oo Jananka Ciidanka ka gudoomay Dhul ku yaalla Isha Boorama iyo Agaasimaha guud ee Wasaaradaas ooMuwaadin reer Somaliland ah ka gudoomay Dhul ku yaalla Agagaarka dugsiga Kuwaytiga
____________________________________________

Hargeysa, (Hubaal) – Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada iyo Sayniska Soomaalilaand Md. Cismaan Jaamac Aadan oo uu weheliyo Agaasimaha Guud ee WW&S Md. Axmed Abokor Maxamed ayaa shalay dhul dan guud ahaa kala wareegay Ciidamada Qaranka JSL.

Dhulkan oo ku yaalla xaafadda Isha Boorama ee magaalada Hargeysa ayaa waxa madashii lagula kala wareegayay ugu horrayn ka hadlay Agaasimaha Guud ee WW&S Md. Axmed Abokor oo sheegay in ay maanta soo afjareen muran kooban oo dhulkan ka yimid.

Waxa kale oo halkaas ka hadlay Maayarka Hargeysa Md. Cabdiraxmaan Maxamuud Caydiid “Soolteelko” oo sheegay in ay WW&S ku wareejinayaan faylasha dhul dhan 120 baloog oo ah dhulka danta guud ee ay Dawlad Hoose ahaan Wasaaradda Waxbarashada u hayaan.

Maayarku waxa uu sheegay in aanay dib u dhacaynnin in ay Wasaaradda Waxbarashada iyo shacab dhul ku murmaan, maadaama buu yidhi ay Ciidamadii Qarankaba dhulkii kala wareegeen.

Taliyaha Ciidanka Qaranka JSL Md. Nuux Ismaaciil Taani ayaa isaguna ka warramay muhiimadda Waxbarashadu qaranka u leedahay iyo sida uu ugu faraxsan yahay in murankaa la soo afjaro.

Ugu danbayn waxa halkaa ka hadlay Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada iyo Sayniska Soomaalilaand Md. Cismaan Jaamac Aadan, waxaanu u digay dadka ku mamay dhulka danta guud, isaga oo xusay in aanay cidna uga hadhayn dhulka danta guud ah ee loo qorsheeyay WW&S.

Si kastaba ha ahaatee, Wasiirka WW&S Md. Cismaan Jaamac Aadan, ayaa muddadii koobnayd (50 Maalmood) ee uu xilka Wasaaradda hayay hirgaliyay waxqabadyo waxku-ool ah, kuwaas oo laga xusi karo, tallaabooyinka uu maalmihii ugu danbeeyay ku soo dhicinayay dhulka danta guud ee Wasaaradda Waxbarashada iyo Sayniska.

Geesta kale Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Waxbarashada iyo Sayniska Soomaalilaand Md. Axmed Abokor Maxamed ayaa is na maalintii dorraad dhul dan guud ahaa kala wareegay Muwaaddin Cawil Aw Cabdi Axmed.

Dhulkan oo ka mid ah dhulka danta guud ee ay Dawladda hoose ee Hargeysa u qorshaysay Waxbarashada, ayaa ka mid ahaa beerta Ilma Aw Cabdi ee ku taalla agagaarka dugsiga Kuweytiga ee magaalada Hargeysa, iyada oo ay dhulkaas damaaciyeen muwaaddiniin hunguri qaaday, hase yeeshee Xukuumadda iyo Mulkiilaha beerta oo iskaashanayaa ay arrintaa soo afjareen.

Madashii dhulkan lagula kala wareegayay waxa ugu horrayn ka hadlay Agaasimaha Guud ee WW&S Md. Axmed Abokor oo ammaan ballaadhan u soo jeediyay Muwaaddin Cawil Aw Cabdi oo uu sheegay in kudayasho mudan yahay sida uu u ilaaliyay dhulka danta guud looga qorsheeyay beertiisa.

Waxa isaguna halkaa ka hadlay Muwaaddin Cawil Aw Cabdi oo sheegay in uu ku faraxsan yahay in ay ku wareejuyaan WW&S qaybtii danta guud looga qorsheeyay beertooda, waxaanu muwaaddiniinta dalka ugu baaqay in ay mudnaanta siiyaan danta guud iyo waxyaabaha la wada leeyahay.


Waa Kuma Madaxweynaha Cusub Ee Puntland?

0

Mudane Siciid Cabdullaahi Deni ayaa Salaasada maanta ah loo doortay madaxweynaha dowladda Puntland,kadib markii uu wareegii seddexaad ee doorashada kaga guulaystay Asad cismaan Diyaano oo kula tartmayey.

Haddaba waa kuma Siciid Cabdullaahi Deni madaxweynaha cusub ee la doortay?

Taariikh kooban

Siciid Cabdullaahi Deni wuxuu sannadkii 1966-dii ku dhashay magaalada  Muqdisho ee caasimadda Soomalaiya, sannaddii 1972dii wuxuu waxbarashada hoose/dhexe ka bilaabay dugsiga hoose/dhexe ee Muqdisho, 1980kii ilaa 1984kii wuxuu dugsiga sare ku qaatay Sheekh Xasan Barsane- Muqdisho halka 1986dii ilaa 1990kii uu Jaamacadda Ummadda ka diyaariyay kulliyadda luuqadaha, 1998 – 2000,Shahaadada labaad ee Jaamacadda ayuu ka qaatay Jaamacadda Putra Malaysia, takhasuska Maamulka (Master of Management).

 Waxbarashada ayuu ka soo shaqeeyay

Kaddib markay burburtay dowladdii dhexe ee dalka,Siciid Cabdullaahi Deni wuxuu kamid ahaa aqoonyahankii  dib ugu soo noqday degaannadii la oran jiray gaari waa’ (Puntland), qeyb weynna ka qaaatay as’aasidda iyo yagleelidda goobaha waxbarasho ee laga hirgeliyay gobolka Bari gaar ahaanna magaalada Boosaaso.

Sannadkii 1992dii wuxuu noqday madaxii waaxda Howlaha maraakiibta ee Dekedda Boosaaso, wuxuuna kamid ahaa as’aasayaashii hay’adda Kheyriga ah ee Tadamun, oo ah hay’ad ka shaqeysa waxbarashada, biyaha, caafimaadka iyo gargaarka bini’aadannimada, haddana gacanta ku haysa in ka badan 15,000 oo arday.

Sidoo kale mudane Deni  ayaa mar soo noqday  guddoomiyaha Jamciyaddaasi Taddamun sannadihii 1992 ilaa 1997 Intii u dhaxaysay,isagoo wax ka as’aasay Dugsiyada Imaamu Nawaawi,islamarjaana soo noqday maamulihii kowaad ee  Dugsiyadaas sannadkii 1992 ilaa 1998-dii.

Sannadkii 1994-kii  Siciid Deni wuxuu ahaa xubin katirsan Guddiga Waxbarashada Gobollada Waqooyi Bari, ee Soomaaliya,isagoo sidoo kale   Sannadkii 1996-dii noqday xubin Guddiga Cilmi Baarista ee la shaqeeynayey Hay’adda War-torn Society, oo wax ka qortay heerka siyaasadeed, dhaqaale iyo bulsho ee Gobolladii loo yaqaanay “waqooyi Bari Soomaaliya” (Puntland).

Arrimaha Ganacsiga

Sannadidii 2002 ilaa 2012 wuxuu xilal kala duwan ee heer Maammul ah kasoo qabtay ururro ganacsi oo kala duwan ay ka mid ahaayeen Ururka Ganacsiga “Waaberi Group—Djibouti”, Guddiga Ganacsatada Puntland, Rugta Ganacsiga Puntland, Guddiga ganacsatada Soomaaliyeed ee Jabuuti, Dubai iyo Oman, sidoo kale wuxuuna heer maamul ah kasoo qabtay shirkado ganacsi oo waaweyn ay ka mid ahaayeen Shirkadda Towfiiq, Shirkadda Sibirka Barwaaqo, African Horn Company (Salalah, Oman) iyo Salalah Macaroni Company, Oman.

Taariikhdiisa Siyaasadeed

Siciid Cabdullah Deni wuxuu noqday Xildhibaan ka tirsan  Baarlamaanka Federaalka Soomaliyeed Sannadkii 2012,wuxuuna xubin ka aha Guddiga Khayraadka Dabiiciga ah ee Golaha shacabka Baarlamanka Federaalka Soomaaliya.

Sannadkii 2014 wuxuu noqday Wasiirka Wasaaradda Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya,isagoo mar ku sigtay in uu Ra’iisul wasaare noqdo,kadib markii la riday xukuumaddii Cabdiweli Sheikh Axmed oo uu ka tirsanaa.

Sannadkii 2017 mudane  Siciid Denni wuxuu ku jiray murashixiintii u tartamayay doorashadii madaxweynaha  dowladda  Federaalka Soomaaliya, isagoo ka mid ahaa 6da musharax ee ugu codadka badnaa.

Salaasada saaka 8-da Jeeniwari 2019 ayaa loo doortay madaxweynaha dowladda Puntland ee 5-ta sano ee soo socota,kadib markii uu 35-cod ka helay wareeggii seddexaad ee doorashada oo uu kula tartamay Asad Cismaan Cabdullaahi(Diyaano) oo helay 31-cod.

Madaxweynaha Somaliland Oo Xafiiskiisa Ku Qaabiley Wasiirka Difaaca Dawladda Ingiriiska

0

Hargeysa (Hubaal) Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Muuse Biixi Cabdi ayaa maanta Xafiiskiisa ku qaabiley Wasiirka Difaaca ee Dalka Ingiriiska, Mudane Gavin Williamson oo booqasho rasmi ah ku yimid Jamhuuriyadda Somaliland.

Kulankan oo ahaa mid saacado qaatay ayaa lagaga wada hadlay sidii loo xoojin lahaa xidhiidhka soo jireenka ah ee ka dhexeeya Jamhuuriyadda Somaliland iyo Boqortooyada Ingiriiska oo ay Somaliland xoriyadeeda ka qaadatay 1960-kii, iyadoo safarka wasiirkuna uu yahay safarkii u horeeyey ee masuul haya xilka wasiirka difaacu uu ku yimaado Jamhuuriyadda Somaliland.

Waxaanu kulankaasi ku soo dhammaaday is-afgarad buuxa iyo in la sii xoojiyo cilaaqaadka labada dal ee Ingiriiska iyo Somaliland, lana dar-dar geliyo horumarinta arrimaha iskaashi ee ka dhexeeya labada waddan.

Waxaana Madaxweynaha kulankan ku wehelinaayey Wasiirrada Arrimaha Dibedda iyo iskaashiga caalamiga ah, Gashaandhigga iyo Safiirka Jamhuuriyadda Somaliland u qaabilsan Dalka Ingiriiska.

Wasiirka Gaashaandhiga Somaliland Oo Dalka Ku Soo Dhaweeyey Xoghayaha Difaaca Dawlada Ingriiska

0

Hargeysa(Hubaal)Wasiirka wasaaradda gaashaandhigga Somaliland Eng Ciise Axmed Yuusuf(Xawar) oo uu weheliyo taliyaha ciidanka qaranka Somaliland Sareeye Gaas Nuux Ismacil Taani ayaa Gagida diyaaradaha ee Egal International Airport ku soo dhaweeyey Xoghayaha difaaca dawlada Ingriiska(Uk) Gavin Williamson.

Wasiirka ayaa sheegay in ay ka xukuumad ahaan si weyn u soo dhawaynayaan Xoghayaha Difaaca Dawlada Ingriiska oo si weyn ay wada shaqayn weyn leeyihiin kaasi oo tilmaamay in ay Somaliland danaynayso cid kasta oo wada shaqayn la rabta in ay soo dhawaynayso waxaana hadaladisa ka mid ah(‘’Waxaanu soo dalka ku soo dhawaynay Xoghayaha Difaaca Dawlada Ingriiska Mr Gavin Williamson, oo aanu wada shaqayn leenahay ka wasaarad ahaan waanu soo dhawaynaynaa cid kasta oo wada shaqayn diyaar u ah, Somaliland hiigsigeedu waa qaran horumara oo la talaabsada wadamada Caalamka’’) Ayuu yidhi Wasiirka gaashaandhigga Somaliland Eng Ciise Axmed Yuusuf.

Imaatinka Xoghayaha difaaca dawlada Ingriiska (Uk) Gavin Williamson  ayaa ku soo beeg maya xili wasaarada gaashaandhigu ay horumaro iyo dadaalo ay ku doonayso in ay kor ugu qaado dhanka dhanka xidhiidhka iyo wada shaqaynta dawladaha dibada uu yimi taasi oo doonaysa in ay kor u qaado dhanka Amaanka guud ee madaqada, hanaanka xaqsiinta ciidamada ayaa la filayaa in uu wax weyn ka qaban doono Xoghayaha difaaca ee dawlada Ingriisku.

Xoghayaha difaaca dawlada Ingriiska  oo ah masuul meeqaam sare ku leh dawlada Ingriiska ayaa safarkan uu dalka Somaliland ku imid ah mid meeqaamka iyo qaranimada somaliland kor u qaadaysa in sarkaalkaas uu dalka imaado.

Madaxii Shaqaalaha Wasaaradda Gaashaandhigga Maraykanka Oo Iscasilay

0

Kevin Sweeney ayaa noqonaya Sarkaalkii Saddexaad ee Sare ee ku dhawaaqa inuu iskaga tagayo shaqada Kaddib Markii Uu Madaxweyne Trump Sheegay In Ciidammada Mareykanka Laga Soo Saari Doono Waddanka Suuriya.

Madaxa shaqaalaha wasaaradda Gaashaandhigga ee waddanka Mareykanka, Kevin Sweeney, ayaa xilka iska casilay, bil kaddib markii Xoghayihii wasaaraddaasi James Mattis uu ku dhawaaqay inuu jagadaas bannaynayo.

Admiral Sweeney ayaa bayaan uu soo saaray waxa uu ku sheegay in “la joogo waqtigii saxda ahaa ee uu dib ugu laaban lahaa adeegga gaarka loo leeyahay”.

Waa sarkaalkii saddexaad ee sare ee ku dhawaaqa inuu iskaga tagayo shaqada kaddib markii uu Madaxweyne Donald Trump sheegay in ciidammada Mareykanka laga soo saari doono waddanka Suuriya.

Saraakiisha ayaa sheegay in aanay jirin waqti loo qabtay ka bixitaanka ciidammada ee waddanka Suuriya.

Rear Adm Sweeney ayaa jagadan uu haatan bannaynayo waxa uu hayay laba sanadood laga soo bilaabo Janaayo 2017.

Warqadda iscasilaadda oo aheyd mid kooban ayaa waxa uu ku sheegay inay “sharaf u aheyd inuu ka garab shaqeeyo” saaxiibadii ku sugan wasaaradda, hasayeeshee ma uusan soo hadal qaadin Madaxweyne Trump.

Iscasilaaddiisa ayaa waxa ay imanaysaa maalmo un kaddib markii Janaraal Mattis uu xilka banneeyay waqti hore, isagoo markii hore qorshaynayay inuu sii hayo xilka ilaa bisha Febraayo.

Tagitaanka ninkan ayaa waxa ay dhigan tahay in hubanti la’aan ay haraysay siyaasadaha maamulka Trump ee arrimaha gaashaandhigga iyo dibadda tan iyo markii uu si layaab leh ugu dhawaaqay qorshaha ah in ciidammada Mareykanka laga soo saaro dalka Suuriya, dadka arrimaha Mareykanka faaqida ayaa sidaasi sheegay.

Talaadada, Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee waddanka Mareykanka Mike Pompeo ayaa waxa uu u kicitimi doonaa Bariga Dhexe halkaas oo uu muddo todobaad ah socdaal ku soo mari doono si uu xulafada dalkiisa ee gobolka ugu soo xaqiijiyo tallaabooyinka ay qaadayaan.

Xoghayihii hore ee Gaashaandhigga ayaa waxa uu warqaddii iscasilaaddiisa ku tilmaamay inuu jiray kala aragtiyo duwanaansho dhanka siyaasadaha ah oo u dhaxeeyay isaga iyo Madaxweyne Trump.

Warqadda oo toos ugu socotay Mr Trump ayaa aragtida janaraalka waxaa lagu sheegay inay aheyd in “si xushmad ay ku jirto loola dhaqmo xulafada” iyo “waxkasta oo ah awoodda Mareykanka loo adeegsado difaaca”.

“Sababtoo ah waxaad xaq u leedahay inaad heshid xoghaye difaac oo isku aragti aad tihiin oo aad isku dhinac wax ka arki kartaan, waxaan rumaysanahay inay sax tahay inaan xilka banneeyo,” ayuu ku qoray warqadda.

Haweeneydii afhayeenka u aheyd wasaaradda Gaashaandhigga Dana White ayaa sidoo kale xilka isaga tagtay kaddib markii madaxweynuhu uu si lama filaan ah ugu dhawaaqay ka bixintaanka ciidammada Mareykanka ee Suuriya.

Source: BBC

Buugga Xildhibaan Dheeg Waxa Ku Qoran Ereyo Nasab Cay Ah Iyo Aflagaaddo Qaawan oo naxli iyo xumaan faafinaya

0

W/Q: Dr. Yuusuf Jaamac

Buug la magac baxay DHAXAL ABWAAN oo laga qoray xildhibaan Maxamuud Maxamed Yaasiin oo Ku magac dheer (DHEEG)  ayaa lagu soo bandhigay magaalada Hargaysa gaar ahaan hoolka xafladaha ee AMBASSADOR, habeenimadii sabtida oo ay taariikhdu ahayd 5/01/2019. Buuggan oo lagu soo ururiyey  suugaantii uu tiriyey xildhibaan Dheeg waxa ku qoran gabayo cay ah oo uu tiriyey isagu , gabayadaas oo uu si xun ugu aflagaadeeyey qabiillo iyo shakhsiyaad magac weyn leh oo ka mid ah bulshada reer Somaliland.

Buuggaas oo loo bixiyey DHAXAL ABWAAN oo laga qoray xildhibaan DHEEG laga bilaabo bogga 130 aad  ilaa bogga 138 aad  ee buuggiisa wax Ku qoran cutub hal-ku-dheggiisu yahay SILSILADDII GUUYOOBE IYO BAHO-DUKHSI, cutubkaas hoos marka aad ugu daadegto isla markaba waxa ay indhahaagu qabanayaan labo gabay oo uu tiriyey xildhibaan DHEEG oo uu si fool xun ugu caayey beelo ka mid ah bulshada reer Somaliland, beelahaas oo waliba ka soo jeeda deegaanka uu wakiilka ugu yahay jagada xildhibaanimada ee goloha guurtida Somaliland.

Gabayadaasi may ahayn silsilad dhex martay labada ardaa ee walaalaha ah ee GUUYOOBE iyo BAHA-DUKHSI mana jirto horrayso iyo dambayso wax colaad ah oo dhex Martay labadaa beelood, markaas waa gef iyo isku dir in la yidhaahdo SILSILADDA GUUYOOBE IYO BAHO-DUKHSI.

Sideedaba haddii aad maqsho gabayo  Silsilad ah macnaheedu waa gabayo xaraf isku mid ah ku socda sida: xarafka ‘S’ iyo ‘Sh’ arrintaasina ma jirto oo waxay ahaayeen gabayo ay isu tiriyeen niman biyo hoostood iska arkaayey oo mid waliba xaraf gooniya gabay ka soo tiriyey, mana aha gabayo tisqaaday oo ay bulshadu raali ka ahayd in la faafiyo. Haddaba xildhibaan Dheeg oo ka mid ah xildhibaanada goloha guurtidda Somaliland buugiisu wuxuu aabuurayaa colaad iyo isku dhac bulsho, lagumana kalsoonaan karo xilka culus ee uu qaranka u hayo. Sababta oo ah waxa uu dib u soo nooleeyey naxligii qabyaaladda ee laga soo gudbay, waxaanu da’yarta dib ugu xusuusinyaa boqolaal sannadood ka hor xilligii qabyaaladdu ay ahayd waxa keliya ee lagu  faano. Xildhibaan Dheeg waxa buuggiisa ku qoran ereyo nasab cay ah iyo aflagaaddo qaawan oo in la faafiyo in iyo in buug lagu qoro aanay faa’iido ahi ugu jirin qaranka jamhuuriyadda Somaliland.

Gabayadan reeraha lagu caayey  ma aha gabayo murti iyo nuxur leh ama hal muceed leh oo goleyaasha laga odhan karo, mana jirto wax baahiya oo loo qabaa gabyadii la isku caayey in bulshada buugaag loogu qoraa. Gabayadaasi waxa keliya ee ay faafinyaan waa naxli iyo xumaan, taas oo dhaxalkeedu yahay in ay isku caayaan jiilasha dambe iyo kuwa hadda nooliba.

Buuggan la magac baxay DHAXAL ABWAAN waxa kale oo ku qoran bogga 246 ilaa bogga 256 gabayo uu  tiriyey xildhibaan Dheeg oo uu Ku caayeyey kuna aflagaadeeyey Suldaaanka guud ee Somaliland Suldaan Maxamed Suldaan C/qaadir iyo Jaamac Maxamed Qaalib (Jaamac-yare).

Suldaan Maxamed Suldaan C/qaadir waa Suldaanka guud ee Somaliland ilaa xilliganna waxa uu hayaa xil iyo xasaanad ummadeed in caydiisa buug lagu daabacaana waxa ay laf jab weyn ku tahay ummadda duubka u xidhay ee uu suldaanka u yahay, sidaa awgeed buuggani waxa uu meeqaan jab weyn ku yahay gaar ahaan qabiilka uu ka soo jeedo suldaanku, guud ahaanna qaranka jamhuuriyadda Somaliland (Bogga 246 ilaa bogga 250).

Waxaynu ognahay golaha guurtida jamhuuriyadda Somaliland in ay u dhaarteeni in ay dhex u yihiin buulshada reer Somaliland, kana hortagayaan wax kasta oo wax u dhimaya qarannimada jamhuuriyadda Somaliland,   waxa kale oo aynu ognahay in ay dhawaan soo saareen go’aan ay ku sheegeen in aan buugaagta lagu qori karin gabayadii qabyaaladda ahaa ee la isu tiriyey xilliggii jahliga lagu noolaa. Sidaa darteed xildhibaan Dheeg waxa uu ku kacay qabyaalad iyo beelaysi qaawan oo keenaya cadaawad iyo colaad hor leh, waxaanu bulshada soo dhex dhigay buugga waxaasi ku qoran yihiin, isaga oo ummadda u haya xilka miisaanka weyn leh. Sidaa awgeed waa in laga xayuubiyaa xilka uu qaranka u hayo. Haddii kale geela duqdiisu durdurisay aarankiisana maxaad u malayn.

Gebogedii buuggaas ay ku qoran yihiin qabyaladaas iyo qudhunkaasi, haddana hordhaciisa waxa ku qoran aayado Quraan ah iyo hal xadiis oo rasuulka laga weriyey N.N.K.H. oo macnihiisu yahay:

Naga mid ma aha qofkii ku  baaqa tollaayeey, naga mid ma aha qofkii u dagaalama tollaayey, naga mid ma aha qofkii u dhinta tollaayeey.

W/Q: Dr. Yuusuf Jaamac

Dawladda Uu Madaxweynaha Ka Yahay Farmaajo Ee Soomaaliya Oo Safka Hore Kaga Jirta Liiska Dalalka Musuqmaasuqay Mucaawimada caalamku siiyo

0

Akhri Warbixin Iftiimisay Xaddiga Lacageed ee UK siiso 20-ka Dal ee Ugu Musuqmaasuqa Badan Adduunka

 

Hargeysa (Hubaal) Wargeyska Daily Mail ee ka soo baxa London, ayaa  daabacay shalay in Ingiriisku uu siiyo kaalmada dalalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka, waxaana isa soo taraya  walaaca laga qabo  in  mucaawimadaasi ay  noqoto wax khasaara, qaybo la lunsado, mid  u gacan gasha kooxaha Argagixisada.

Dadka wax Falanqeeya  ayaa  xaqiijiyey in UK  ay lacag ka badan £1.53 Bilyan Ginni gacanta kaga riday labaatanka Waddan ee ugu musuqmaasuqa badan adduunka, waxaanay lacagta deeqaha Ingiriisku siiyey sannadkan ay ka badan tahay tii sannadkii hore Boqolkiiba Laba iyo Toban (12%, iyadoo  UK sannadkii hore siisay dalalkaas musuqmaasuqu naafeeyey £1.36 Bilyan oo Gini.

Warbixinta Wargeyska Daily Mail, waxay caddeysay in lacagaha deeqaha ah ee ay UK ugu yaboohday dalalka Musmaasuqu aafeeyey ay laba jibaarantay shantii sannadood ee la soo dhaafay.

Dalalka Warbixintu xustay ee qaadhaanka Ingiriisku siiyo la musuqmaasuqo waxa safka hore kaga jira Suuriya, Soomaaliya, Afganistaan, Yeman, Suudaanta Koonfureed, Dr Congo, Ciraaq, Suudaan, Liibiya iyo Cambodia.

Afhayeen u hadlay  Hay’adda Kaalmada dibadda  ee DFID, ayaa ku dooday in aanay dalalka musuqmaasuqu ku jiridaystay aanay si toos ah u siinin dawladahooda kaalmada, hase yeeshee ay  u sii mariyaan hay’ado ay wada shaqeyn leeyihiin oo aamin ah isla markaana kula tacaalaya deeqaha dhibaatooyinka jira ee loogu talogalay.

Warbixintan waxa soo turjumay weriye Cumar Maxamed Faarax, agaasimaha wakaalada wararka Somaliland ee Solna

Ciidanka Boliiska Somaliland Oo Hawlgalo Ay Fuliyeen Ku Soo Qabtay Sagaal Kiiloo Iyo Badh Xashiishad ah

0

“ninka la yidhaa Laab-saalax, waxaan u sheegayaa, dalkani waa nabad ee aflegaadooyinka aad ciidanka u gaysatay qoraalkeeda iyo cadaymaheedaba waa lagaa sugayaa”

Taliye-Ku-Xigeenka Ciidanka Booliska Oo U Digay Abwaan BBC-da La Hadlay iyo Farriin uu U Diray Bulshada Somaliland

Hargeysa (Hubaal) Saraakiisha ciidanka booliska Somaliland ayaa shalay warbaahinta u soo bandhigay maandooriyaha Xashiishada oo dhan sagaal kiiloo, isla markaana ay ciidamada boliisku ku soo qabteen hawlgalo ay fuliyeen.

Taliye-ku-xigeenka ciidanka booliska Somaliland, Sareeye guuto Cabdiraxaam Axmed Liibaan Fooxle oo sharaxaya waxyaabaha ay kusoo qabteen hawlgalka ciidanku fuliyey ayaa yidhi; “ciidanka booliska, waxa uu hawlgal ku soo qabtay dhalinyarada wax boobta, tuug iyo khamri. Ciidanku waxay ku guulaysteen inay gacanta ku soo dhigaan sagaal kiiloo iyo badh xashiishad ah.”

Taliye Fooxle waxa uu sheegay inay gacanta ku hayaan gaadhigii lagu siday iyo ciddii sidayba, “waxaanay ku qabteen gaadhiga lambarkiisu yahay 80298 iyo eedaysanaha watay oo lagu magacaabo Cabdirisaaq Jaamac abdilaahi.” Ayuu yidhi taliyuhu

Taliyuhu waxa uu boggaadiyay dhalinyaro maalmihii ugu dambeeyay ciidanka boliiska ku soo wareejiyay hub ay u isticmaali jireen falal ka dhan ah ammaanka, waxaanu yidhi “Waxaan doonayaa inaan halkan iga mahadnaqo dhalinyaradii dagaalka iskaga hor iman jirtay, kuwaas oo dhammaan qalabkii ay isku dilijireen ku soo wareejiyay ciidanka booliska, gaar ahaan qaybta bariga, haday tahay mindiyo ah iyo faashashkiiba taliyaha qaybta, runtiina waannu ku ammaanaynaa, waxaanay noqon doonaan kuwo aannu kaga warhayno goobahooga.”

Geetsa kale taliye Fooxle waxa uu ka hadlay waraysi uu abwaan Laabsaalax siiyay BBC-da oo uu kaga hadlay arrimo ammaanka ka dhan ah. “Waxa BBC-da war aan sal iyo raadtoona lahayn ka sheegay, ninka la yidhaa Laab-saalax, kaas oo yidhi waxa dalku ku jiraa nabadgalyo darro, waxa aan leeyahay dalku waa nabad, dhacdaba way dhacdaa, ciidanka boliiskuna waajibkiisa ayuu ka gutaa wixii dhaca, Somaliland dalkeeda ayay ilaashataa, adigu se waxaad u qiildayaysaa dano adiga kuu gaar ah oo aannay dadka inta kula qabin. Waxa aan kula socodsiinayaa meelaha kale ee aad ku xidhan tahay iyo aflegaadooyinka aad ciidanka booliska u gaysatay qoraalkeeda iyo cadaymaheedaba waa lagaa sugayaa. Fanaaniinta qaranka amaan bay naga mudan yihiin dhammaantood, waxaanay ummada uga masuul yihiin wacyigalinta, adiguse waxaad u qiildayaysaa hawlahaagii gaarka ahaa, huteeladaa la xidhay ee aad sheegaysana waxaa loo maray sifo sharciya, weriyahaa ku waraystayna waxaan leeyahay waxa aad baalmartay xeerkii saxaafadda ee dhexdhexaadnimada, waayo dhinac kaliya ayaa waraysatay oo dhinacii kale waxba maad weydiin.” Ayuu yidhi Taliye-ku-xigeenka ciidanka booliska Somaliland, Sareeye guuto Cabdiraxaam Axmed Liibaan Fooxle oo shalay warbaahinta kula hadlay Hargeysa

Ciidanka booliska ayaa inta badan hawlgalo ku qaada dadka dalka soo galiya xashiishada oo faro baas ku haysa dhalinyarada

Dawladda Kazakhstan Oo Dib U Aasaysa Hadhaaga Meydka Nin Ay Seynis Yahannada Adduunku Ku Dawakheen Cidda Uu Ahaa

0

Hadhaaga lafahiisa ayaa la Soo Qufay Sannadkii 1969-Kii, Waxayna Qabrigii Uu Ku Jiray Ka Soo Saareen Dahab Aad U Fara Badan, Kaasoo Ka Sameysnaa Gaashaanka Iyo Hubka Kale Ee Uu Isticmaali Jiray Dagaalyahankaasi

Dowladda Kazakhstan ayaa sannadkan dib u aasi doonta hadhaaga meydka nin halyeey ah oo ka mid ah dadkii qarniyadii hore ku fiicnaa dhinaca dagaallada, iyadoo rajo laga qabo in Jiilasha dambe ay awood u yeelan doonaan sidii lagu ogaan lahaa qofka uu ahaa. Telefishinka qaranka ee dalka Kazakhstan ayaa shaaciyay warkan ku saabsan ninka dagaal yahanka soo ahaan jiray ee lafihiisa ay aqoonsan kari waayeen Seynis yahannada caalamka. Khubarada ku xeel dheer taariikhda bani’aadamka ayaa haraadiga meydkaas soo qufay sannadkii 1969-kii, waxayna qabrigii uu ku jiray ka soo saareen dahab aad u fara badan, kaasoo ka sameysnaa gaashaanka iyo hubka kale ee uu isticmaali jiray dagaal yahankaasi. Howlgalka lagu soo saaray meydkaas taariikhiga ah ayaa ka dhacay magaalada issyk kurgan ee koonfurta waddankaasi.

Tan iyo markii uu dalkaas qaatay xornimada sannadkii 1991-kii, wuxuu meydkan noqday astaan uu leeyahay dhaxalka taariikheed ee dalka Kazakhstan. Lafihiisa iyo qalabkiisa dagaalka ayaa boos weyn ka qaatay Madxafka qaranka ee ku yaalla magaalo madaxda Astana. Wuxuu sidoo kale soo jiitay dalxiiseyaal fara badan oo ka soo kala jeeda caalamka, kuwaasoo daawasho ugu imanayay. Hase ahaatee wax badan lagama garanayo qofka uu ahaa ninkaasi, waxayna cilmi baareyaashii soo saaray meydkiisa ku mashquuleen dahabka la aasnaa, iyagoo aan diiradda saarin haraadiga meydkiisa.

‘Nabad ku Naso’

Lafaha ayaa mar dhow uun dib looga helay machad lagu keydiyo haraadiga dadkii hore, waxayna ku jireen kartoon caadi ah oo afka ka furan. Waan ognahay in da’diisa iyo jinsiga uu yahay la heli doono, iyadoo Tijaabada hidda sidaha DNA ay na siin doonto macluumaad buuxa,” ayuu yidhi cilmi baare lagu magacaabo Dosym Zikiriya oo la hadlay warbaahinta Kazakh TV.

Balse Yermek Zhasybayev, oo ka howl gala madxafka Issyk Museum ayaa isla telefishinkaas u sheegay in rajo aad u kooban laga qabo arrintaas. “Lafahan aad bay u hallaabeen. Muddo 50 sano ah ayaa lagu dhex hayay kartoon caadi ah oo afka ka bannaan, waxaana galay bakteeriyo iyo feyrus. Hadda suuragal ma aha in DNA ay soo saarto macluumaad – waxaa fiicnaan lahayd inaan heli karno qalfoofka madaxa ama hal ilig xitaa”.

Seynis yahannada, oo gacanta ka taagtay macluumaadka ku saabsan haraadiga ninkan la aqoonsan waayay, ayaa sheegay in rajadooda kaliya ee hadhsan ay tahay in la iska aaso lafaha, si loo sugo horumarka tiknoolojiyadda oo xilli dambe suurta galin kara in wax dheeri ah laga ogaado lafaha oo sidooda ah. Ujeeddada ugu weyn ayaa ah in la aqoonsado qofka rasmiga ah ee uu yahay halyeygan dagaal yahanka ahaa.

Qiimihii Ugu Sarreeyay Abid Oo Lagu Iibsaday xabad Kalluuna

0

Maal qabeen u dhashay dalka Japan ayaa lacag dhan $3.1malyan oo doolar ku iibsaday kalluun weyn oo ah nooca loo yaqaanno Tuna.

Ninkan ayaa kalluunkaas ka iibsaday bandhigga suug geynta sannadka cusub oo lagu qabtay suuq kalluunka lagu iibiyo oo dhawaan laga furay magaalada Tokyo ee caasimadda dalka Japan.

Kiyoshi Kimura, oo ah nin si iskiis ah dhaqaale uga sameeyay iibinta raashinka Japan ayaa horay loogu yaqaanay “Boqorka Tuunada”, ka dib markii uu ku caan baxay iibsashada kalluunka noocaas ah.

Kalluunkan weyn ee uu hadda iibsaday oo culeyskiisu uu yahay 278kg ayaa ah nooca loo yaqaanno bluefin tuna, waana mid halis ugu jira inuu ka dabar go’o dunida. Waxa uu ku bixiyay kharash laban laab ka badan kii uu sannadkii 2013-kii ku iibsaday kalluun kale oo noocaan ah. Xilligaas ayuu Mr Kimura kalluunkaas ku iibsaday lacag dhan $1.4 malyan oo doolar. “Waxaan iibsaday Tuna fiican”, ayuu ku yidhi wakaaladda wararka ee AFP, ka dib markii uu soo idlaaday bandhigga suuqa. Dadka sida jumlada ah wax u iibiya iyo milkileyaasha makhaayadaha cuntada Japan ee Sushi ayaa inta badan lacago faro badan ku bixiya kalluunkaas oo ah nooca ugu fiican, looguna jecel yahay.