“Cuqaashii Ay Xirsi & M. Xaashi u Adeegsan Jireen Ciidagale Oo Xamar Ka Degey Ka Dib Markii Madaxtooyada Laga Soo Xidhay”- W/Q : Garaad Mahad M. Cabdi

0

“Cuqaashii Ay Xirsi & Maxamuud Xaashi u Adeegsan Jireen Ciidagale
Oo Xamar Ka Degey Ka Dib Markii Al-baabka Madaxtoyada Laga Soo Xidhay”- W/Q : Garaad Mahad Maxamed Cabdi..

Laba Caaqil oo a mid ah Cuqaashii Ciidagale ayaa Jilbaab Kaga Dhoofay Madaarka Cigaal International Airport, Iyagoo u Kicitimay Magaalo Madaxda Somalia Ee Moqdisho.

Labadan Caaqil oo kala ah Caaqil Mustafe Maxamed Askar (Girgire) iyo Caaqil Cabdirisaaq Maxamed Askar Waxay Hormood u ahaayeen Cuqaashii Xirsi & Ina Xaashi Ciidagale u Adeegsan Jirey..

Labadan caaqil oo ka mid ah cuqaashii reerka hor boodayay 7-dii sano ee xukuumaddii siiraanyo, waana nimankii  guryaha ka dhistay masaakiintii taarka madaarka laga raray.

Waa niman ku caan baxay hadba halka qadhaabku ka galo, waana niman mabda’ooda shilimo ku ibsada. Kulmiye ayay ahaayeen laakin mabda’ kumay ahayn kaliya qabax qaadasho ayay ku ahaayeen.

Waayo mabda’oodii waxay kaga tageen kadin laga celiyay oo Maxamed kaahin-na ka diiday hawl ay ka rabeen fulinteeda, markaas ayay WADDANI isku shubeen.

Markay tan carabka mariyeen ayay maantana doonayaan inay Xamar-na carabka soo mariyaan, iyagoo Raysalwasaare ku xigeenka Somalia ugu tagay inuu u geeyo Farmaajo & jaaliyadaha Qatar si ay gacanta u soo mariyaan.

Markaan soo ururiyo nimankaa mabda’oodu waxa weeye hunguri iyo afkooda oo ay ku shaqo tagaan.

Waxaanay suuqa gashadeen war odhanaya waxaanu Xamar u tagnay MAG, taas oo aan sal iyo raad toona lahayn.

Waayo haday dhab tahay waxay sii kaxaysan lahaayeen odayaasha reer Oo ay u horeeyaan inanka aabihii iyo adeeradii.

Hore-na umay dhicin MAG Xamar laga soo qaato waayo ninka ku dhinta wuxuu ahaa dameer bakhtiyay..

Markaan duluc-da hadalkayga u soo daadago xaqiiqada safarkani wuxuu daaranyahay xidhiidh ay ka heleen Dawladda Qatar arintaas oo macneheedu yahay mijo xaabinta jiritaanka Somaliland.

Sidaynu ognahay Somaliland waxay saaxiib dhaw la tahay dawladda Imaaradka, imaaraadka iyo qatar-na waxa u dhexeysa xurguf siyaasadeed iyagoo isku haya dano dhaqaale iyo dilaalis qaan-gaadhay.

Sidaa darteed cuqaashan waxay dawladda Qatar u adeegsanaysaa ka shaqaynta arimo lid ku ah qaranimada jamhuuriyadda Somaliland.

Cuqaashani waxay hor dhac u yihiin cuqaal tiro badan oo ka daba tagi doonta, kuwaas oo la mabda’a ah watana fikirka dawladda qatar ee lagu mijo xaabinayo qaranimada Somaliland..

Ugu denbeyn waxaan u soo jeedinayaa Madaxweynaha, wasiirka arimaha gudaha iyo laamaha amaanka inay sharciga mariyaan haddii kale waxay noqon doontaa waddo inagu furantay..

Qore : Garaad Mahad Maxamed Cabdi..

Allaa Mahad leh..

Tayo-xumada Qalabka Shirkadaha Isgaadhsiinta ee Somaliland oo Sababay In Xukuumaddu Hakiso Soo Dejinta Qalabka Isgaadhsiinta & Adeegyadooda

0

Akhri Nuxurka Wareegto Wasaaradda Isgaadhsiinta & Tiknoolajiyadda Somaliland Ay Soo Saartay Oo Lagu Socod Siiyey Dhammaan Hay’adaha Dawliga Ah

Hargeysa (Hubaal) – Xukuumadda Somaliland ayaa sheegtay inay joojiso soo dejinta Qalabka Isgaadhsiinta ee dalka dibeddiisa laga keeno. War-saxaafadeed uu soo saaray Wasiirka Wasaaradda Boosaha, Isgaadhsiinta iyo Tiknoolajiyadda Somaliland ayuu ku sheegay in isagoo raacaya Xeerka Isgaadhsiinta Qaranka isla-markaana eegaysa Tayada Qalabka Isgaadhsiinta ee dalka yimaadda ay hakisay soo dejinta Qalabkaasi.

Wareegtadan oo soo baxday shalay, ayaa sida lagu sheegay ay wasaaradu u cuskatay xeerarka khuseeya isgaadhsiinta iyo sidoo kale ilaalinta tayada qalabka kala duwan ee loo adeegsado isgaadhsiinta.

Sidoo kale waxa hakiyey bixinta adeegyada isgaadhsiinta laga bilaabo 15-ka bishan aynu ku jirno, iyadoo qoraalka kasoo baxay wasaaradda isgaadhsiinta iyo teknoolajiyadda lagu faray dhammaan hay’adaha dawladda inay ka gacan siiyaan wasaaradda amarkaasi lagu hakiyey dhammaanba soo dejinta qalabka isgaadhsiinta.

Daawo Muuqaalka

“Haddii Telefishennada Xidhani Sharciga U Hogaansamaan Waa la sii Daynaynaa”

0

Wasiirka Wasaaradda Warfaafinta Somaliland Oo Tabobar U Furay Qaar Ka Mid Ah Suxufiyiinta Ka Hawlgala Warbaahinta Dalka.

Hargaysa (Hubaal) Wasiirka wasaaradda warfaafinta, dhaqanka iyo wacyigelinta Jamhuuriyadda Somaliland Saleebaan Yuusuf Cali (Koore), ayaa qaar ka mida saxafiyiinta ka hawl gala caasimada Hargeysa u furay kulan aqoon is waydaarsi ah, oo ku saabsan diyaarinta warbixinaha la xidhiidha tahriibta.

Kulankaas aqoon is waydaarsiga ah oo socon doona muddo laba maalmood ah waxa iska kaashaday wasaaradda warfaafinta Somaliland iyo hay’adda IOM, waxaana ka qayb qaadanaayay qaar ka mida saxafiyiinta ka hawl-gala warbaahinta dawladda iyo ta madaxa bannaan.

Furitaankii aqoon is waydaarsigaas waxa hadal ka jeediyay Liibaan Maxamuud Ciise oo ka mida masuuliyiinta hay’adda caalamiga ee IOM, waxaanu sheegay in mudada kulankaasi socdo lagu baran doono dhibaatada ay leedahay tahriibtu iyo sida ugu haboon ee loo dhawri karo xuquuqda ay leeyihiin dadka dalkeena qaabka tahriibka ah ku soo gala ama ugu dhex nool.

Agaasimaha waaxda qorshaynta ee wasaaradda warfaafinta Somaliland Cabdiqaadir Dayib Askar oo waaxda uu masuulka ka yahay tabobarkaas soo qaban qaajisay ayaa sheegay in tabobarkaasi ka mid yahay qorshihii wasaaradda warfaadinta ee ku saabsanaa kor u qaadida aqoonta guud ee warfaafinta dalka, sidoo kale wuxuu intaas ku daray inay ka shaqayn doonaan kor u qaadida wada shaqaynta ka dhaxaysa wasaaradda iyo hay’addaha caalamiga ah ee dalka ka hawl gala.

Ugu dambayn wasiirka wasaaradda warfaafinta Somaliland Saleebaan Yuusuf Cali (Koore), ayaa sheegay in wasaaradda warfaafintu sii xoojinayso kor u qaadida aqoonta saxafiyiinta Somaliland, waxaanu wasiirku intaas ku daray in la gaadhay xiligii saxaafadda Somaliland la sixi lahaa, korna loogu qaadi lahaa aqoontooda saxafiyiinta ka hawl-gala dalka.

Wasiirka wasaaradda warfaafinta Somaliland Saleebaan Yuusuf Cali wuxuu xubnahaas tabobarka qaadanaayay u soo jeediyay inay ka faa’iidaystaan aqoon korodhsigaasi, kuna dabaqaan shaqada warfaafineed ee ay bulshada u hayaan.

Waxa kale, oo uu Wasiirka Warfaafintu xusay inay wada hadalo u socdaan mas’uuliyiinta Telefishanadii ay xukuumaddu xayirtay ee Universal iyo Star, taas oo uu tilmaamay in haddii ay u hogaansamaan qawaaniinta dalka uu wada xaajoodka u socdaa guulaysan doono, haddii ay ka gaws adaygaanna ay xayiraaddu sii saarnaan doonto.

Madaxweynaha JSL Oo Ugu Dambeyn Qaabilay Wefti Ka Socda Shiinaha Oo Todobaad Sugayey

0

Kulanka Madaxweyne Biixi Iyo Shiinaha Ma Lagu Soo Qaaday Xidhiidhka Taiwan Iyo Somaliland?

Hargeysa(Hubaal)-“Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Muuse Biixi Cabdi, waxa uu maanta qasriga madaxtooyada ku qaabiley wefti heersare ah oo uu hoggaaminayey Wakiilka China u qaabilsan iskaashiga Africa iyo China “China-Africa Cooperation” (FOCAC), Ambassador. Zhou Yuxiao oo safar saddex maalmood qaatay ku yimid Jamhuuriyadda Somaliland”sidaasi waxa lagu sheegay warsaxaafaddeed ka soo baxay qasriga Madaxtooyada JSL Jimcihii shalay.

Todobaadkan ayaa waxa magaalada Hargeysa ku sugnaa danjiraha Dawladda Shiinaha u qaabilsan Soomaaliya oo doonayey in uu Madaxweynaha la kulmo, hase yeeshee xukuumadda Somaliland ayaa ka gows adaygtay in heer madaxweyne lagu qaabilo.

waxaanay taasi keentay in Dalka Shiinaha ay ka yimaadaan wefti kale oo heer gobol ku miisaaman oo uu hogaaminayo Wakiilka China u qaabilsan iskaashiga Africa iyo China, kaddibna uu madaxweynuhu qaabilo.

Warsaxaafaddeedka ka soo baxay Madaxtooyada ayaa intaasi ku daray “ugu Horayn Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Muuse Biixi Cabdi waxa uu weftiga warbixin guud ka siiyey horumarka ka hana-qaaday Jamhuuriyadda Somaliland ee ay iska kaashadeen shacbigeeda iyo dawladdu, kaas oo sababay in beesha caalamku indhaha la raacdo kuna dhiiradaan inay maalgashadaan khayraadka kala duwan ee ku duugan dalka.

Waxaanu madaxweynuhu xubnaha weftiga u sheegay in dalkani tusaale u yahay geeska afrika, marka loo eego horumarka dhinaca dimuquraadiyada ee uu ku tallaabsaday sagaal iyo labaatankii sanno ee u danbeeyey isbedelada dhinacyada badan leh ee ka hirgalay, haday tahay dhinaca doorashooyinka, hanaanka axsaabta xisbiyada qaranka iyo nidaamka qori-isu dhiibka ah ee hoggaanka dalka.”

Weftiga Shiinaha ayaa la sheegay “weftiguna waxa ay madaxweynaha kala hadleen sidii loo xoojin lahaa xidhiidhka soo jireenka ah ee dhinacyada ganacsiga, iyo iskaashiga bulshada ee ay labada dal lahaayeen mudada dheer.

Ugu dambayntiina waxa la isku af-gartay in labada dal yeeshaan xidhiidh wanaagsan oo ku dhisan ixtiraam iyo in la iska kaashado dhinacyada dhaqaalaha, ganacsiga iyo horumarka.”ayaa lagu yidhi Warka ka soo baxay JSL oo maalmihii u dambeeyey bulshadu u dhegtaagaysay.

kulankaasi waxa madaxweynaha ku wehelinaayey Madaxweyne ku xigeenka, Wasiirrada arrimaha dibeda iyo iskaashiga caalamiga ah, horumarinta maaliyada, macdanta iyo tamarta, wasiir ku xigeenka arrimaha dibeda iyo iskaashiga caalamiga ah iyo wakiilka Somaliland u qaabilsan China.

Warar madaxbanaan ayaa sheegaya in dawladda Shiinuhu soo qaaday xidhiidhka Somaliland iyo Dalka Taiwan oo ay ka biyo-diidsan tahay, hase yeeshee sida horeba loo saadaalinayey xukuumadda Madaxweyne Biixi in Shiinuhu faro-gelin ku sameeyo arrintaasi way ku gacan saydhay.

Muxuu Yahay Hubka Mareykanku Isku Difaacayo Haddii Lasoo Weeraro?

0

Bal male’awaal in weerar lagu qaado Mareykanka. Diyaarad uu leeyahay dal cadowgiisa ah, oo uu hub saaran yahay, ayaa ku sii wajahan dhinaca xeebta, waxayna burburineysaa qalabka raadaarka ee soo qabta diyaaraadaha. Diyaaradaha dagaalka ayaa isjiiray waxaana socda dadaal xoog badan oo lagu ogaanayo bartilmaameedka.

Laakiin habka difaaca ee ugu wanaagsan qaranka ma aha maraakiibta diyaaradaha xambaara ama gantaallo. Waa sanduuq cajiib ah oo ay ku jiraan atom-yo qaboow. “Isticmaala kumbuyuutarrada yar yar,” ayuu ku qeylinayaa nin janaraal ah. Atom-yada ku dhex jira kumbuyuutarradaas ayaa xallin kara dhibaatada socota, si deg deg ah ayeyna u tilmaami karaan qaabka loo hagaajin karo qalabka raadaarka ee diyaaradaha qabta. Markaasna waxaa suurtagal noqoneysa in diyaaradaha cadowga la arko oo la bartilmaameedsado.

Hal shirkad oo qalabkan sameysa, oo magacaabo ColdQuanta, ayaa durbaba billowday in ay ka shaqeyso in xal loo helo haddiiba ay dhacdo xaalad noocaas oo kale.

Dhawaan ayey shirkaddan heshiis la saxeexatay waaxda difaaca ee Mareykanka, si ay qalabkaas ugu diyaariso. Waxaa loo sii diyaar garoobayaa in waddo badbaado ah la helo haddii habka difaaca Mareykanka uu burburo.

Si qalabkan loo sameeyo waa in kumbuyuutarrada lagu sameeyo atom-yo aad u qabow, taasina waxay ka dhigeysaa Kumbuyuutarrada ugu qabow caalamka.

“Waxa nalaga dalbaday inaan sameyno 40-ka bilood ee soo socda gudahooda waa inaan awood u yeelanno helitaanka qalab si dhab ah wax uga qaban kara difaaca dagaal run ah iyo dhibaatooyinka ka dhalan kara haddii habka difaaca ee horay u jiray uu guul darreysto,” ayuu yidhi Bo Ewald, oo madax ka ah shirkadda ColdQuanta, oo fadhigeedu yahay gobolka Colorado.

Muxuu qabowga Muhiim u yahay?

Barfasoor Andrew Daley, oo ka tirsan Jaamacadda Strathclyde iyo saaxiibbadiis ayaa sidoo kale ka shaqeynaya qalabkan lagu rakibayo atom-yada qabow ee kumbuyuutarrada lagu dhex sameynayo.

Wuxuu sheegay in qabowga uu muhiim u yahay si atom-yada looga shaqeysiiyo, looguna xakameeyo maadaama ay aad u yaryar yihiin.

Shirkad kale oo laga leeyahay dalka Faransiiska ayaa iyadana ku howlan sidii ay u sameyn lahayd qalab la mid ah midka ay tijaabadiisa waddo shirkadda ColdQuanta.

Mas’uuliyiinta shirkaddan, oo lagu magacaabo Pasqal, ayaa sheegay in qalabkooda ay ku saleynayaan tamarta loo yaqaanno EDF.

Haddii ay shaqadooda ku guuleystaan waxay u adeegsan doonaan xoojinta awoodda ay ku socdaan gawaadhida korontada ku shaqeeya.

Dawladda Taiwan Oo Somaliland Ka Saacidaysa Dhanka Ilaalada Xeebaha

0

Xidhiidhka Somaliland Iyo Taiwan Oo Dardar Xooggan Ku Socda

Hargeysa (Hubaal)- Wasaaradda Gaashaan-dhiga dalka Taiwan, ayaa sheegtay in ka taageerayso Xukuumadda Jamhuuriyadda Somaliland qorshaha ilaalinta Xeebaha Somalilnd. Wakaaladda Wararka Somaliland ee SOLNA, ayaa soo xigatay qoraal dawladda Taiwan ay shalay ku baahisay Twitterka, oo ay ku caddaysay inay Somaliland ka saacidayso ilaalinta ammaanka Xeebaha Somaliland. Dawladda Taiwan, waxa ay sidaasi ka ku soo shaacisay xaflad Salaasadii Toddobaadkan lagu soo bandhigayey markab noociisu ku cusub yahay dalkaas oo ah kuwa dagaalka ee xambaara miinooyinka oo qaybo badan oo ka mid ah la dhammaystiray isla markaana lagu wado inuu dhammaystirmo dabayaaqada sannadkan 2020ka.

Markabkan oo dhererkiisu yahay 41 mitir, waxa uu qaadi doonaa saanad dhan 347 tan. Waxana Wasaaradda Gaashaandhiga Taiwan xustay in loogu talo galay inuu ka hor tago wixii khatar ku ah dalkooda oo lagu qalabeeyey qumbulado loogu talogalay.

Istaageersigan ayaa ka dhashay iskaashiga iyo wax wada qabsiga ay yeesheen Jamhuuriyadda Somaliland iyo Taiwan, iyadoo labada dal ay isdhaafsadeen laba Safaaradood isla markaana ay iska kaashan doonaan mashaariic la xidhiidha Ganacsiga, Beeraha iyo Kalluumaysiga.

Saadaasha Siyaasada Gobolka Geeska Africa Iyo Somaliland Oo Wufuud Heerkii Ugu Sareeyey Ahi Ku Soo Wajahan Yihiin Maalmaha Soo Socda

0

Qalinkii: Maxamed Dhimbiil

(Waxa laga yaabaa in uu dhowaan Hargeisa iyo Muqdisho isku maro raisal wasaaraha Ethiopia ,  sidoo kale wafti sare oo Madaxwayne Ordogan u gogol xaadhayana waa la filayaa iyagana )

Waxa aad moodaa in Somaliland ay isbadel mug leh waxna iyadu siyaasadeeda arimaha dibada iyo xidhiidhka caalamiga ah ku sameysay waxna uu wakhtigu keenay marka aad eegto talaabooyin wax ku ool ah oo ay qaaday oo dhinaca diblomaasiyada macno weyn sameynaya .

Waxaa talaabo layaab leh noqotay markii Somaliland xidhiidh la sameysay dalka Taiwan oo aad aduunka oo dhami hadal hayntiisa iyo saameyntiisa loo qaadaa dhigayey taasi oo si isku mid ah uga cadheysiisay dal weynaha China oo aan ogoleyn madax banaanida Taiwan iyo Somalia oo aan ogoleyn madax banaanida Jamhuuriyada Somaliland.

Waxa haddana talaabo kale oo wax ku ool ah noqotay oo aduunkuna isha ku hayo markii ay Jamhuuriyada Somaliland yimaadeen wafti heersare ah oo ka socda dalka masar,  taasi oo kaliftay wafti culus oo Ethiopia ka socdaana in uu degdeg u soo gaadho caasimada jamhuuriyada Somaliland ee Hargeisa,  iyada oo Ethiopia baryahaa dambe Somaliland xidhiidhkii iyo meeqaamkii ka dhaxayn jiray Ethiopia aanu sidiisii aheyn intii Abiy Ahmed yimid dalkaasi.

Kaliya Somaliland waxa looga baahan yahay in ay ka faaiideysato fursadaha maadaama ay siyaasadu dan tahay, Somaliland na danaha ay leedahay ay ka raadsato meelkasta oo ay ka heli karto,  waana nidaamka diblomaasiyada aduunku u shaqeyso oo ma jiro dal u xidhan cid gaar ah oo aanay dano isku qabin.

Somaliland waxa ay aduunka tustay waxna uu ogaaday in ay muhiim tahay oo aanay kaliya baahnayn ee loo baahan yahay marka aad eegto muhiimada dhulkeega, badeeda,  halka ay Afrika iyo aduunkaba kaga taallo,  khayraadka dalkeeda ku duugan ee noocwalba leh iyo waliba danaha muhiimka ah ee aan looga maarmayn oo ay badhna keeneen duruufuhu in badan oo kalena ay soo socoto.

Waxa Somaliland ku soo wejahan wufuud badan sida la saadaalinayo marka la eego duruufaha iyo danaha laga leeyahay waxaa ugu culus wafti la saadaalinayo in uu raisal wasaaraha Ethiopia ku yimaado Hargeisa ka dibna uga gudbo muqdisho todobaadada soo socda, sidaasi oo kale ayaa waxa isagana la saadaalinaya in wafti Turkey ah oo uu hogaaminayo wasiirka Arimaha dibadu in ay isku mari doonaan Hargeisa iyo Muqdisho iyaga oo u gogol xaadhaya wafti uu Madaxwayne Ordogan isaguna Hargeisa iyo Muqdisho ku iman doono.

Waxa sidoo kale Somaliland ku soo wejehan wufuud culus oo ka socota dalweynaha China oo laga yaabo in iyaguna Somaliland soo gaadhaan dhawaan , isku soo wada xoori Somaliland waxa ku soo wejahan fursado badan oo badhna ay iyadu abuurtay badhna ay xaaladaha iyo halka ay ku taallaa sababeen kuwaasi oo dalal badani rabaan in ay yimaadaan badeeda iyo barigeegaba oo ay ka helaan degsiimo ay danahooga ka ilaashadaan.

“Adduunyada Nin Shaqaalenimo Ka Hodmay Ama Dhaqaale Ka Helay Ma Jiro, Markaa Dhalinyarooy Waa Inaydun Ka Fikirtaan In Idinka La Idiin Shaqeeyo”

0

Madaxweyne Ku-xigeenka Oo Ka Garaabay Tabasho Ay Soo Jeediyeen Dhalinyarada Kulmiye, lana dardaarmay

Hargeysa (Hubaal) Madaxweyne ku-xigeenka Somaliland Cabdiraxmaan Cabdilaahi Ismaaciil Saylici oo ka qaybgalay munaasibad hogaanka Xisbiga talada haya ee Kulmiye hadhimo-sharafeed ugu sameeyey dhalinyarada Xisbigaasi, ayaa ka garaabay cabashooyin ay kulankaasi ka soo jeediyeen dhalinyarada xisbigu, taasoo u badan dhinaca shaqaalaysiinta iyo ka abaal-celinta tacabkii ay ku lahaayeen guulihii xisbiga.

Saylici, ayaa tilmaamay in waxyaabaha saluugga keenay ay kamid tahay xaddidnaanta fursadaha jira iyo baahida dhalinyarada oo kala badan, isagoo xusay in ay xukuumaddihii kulmiye ee kala dambeeyey deddaal badan u sameeyeen dhalinyaradii la soo halgantay. Madaxweyne ku-xigeenku waxa kale oo uu ku booriyey dhalinyarada qaranka in aanay ahmiyada koowaad siinin sidii ay u heli lahaayeen shaqo ay shaqaale ka noqdaan, balse ay la yimaadaan hal-abuur u sahlaya in ay iyagu loo shaqeeyayaal noqdaan. “Waxaan idinku dardaarayaa inaydun hankiina kor u qaadaan oo aydun ku qancin shaqaalenimo, adduunyada nin shaqaalenimo ka hodmay ama dhaqaale ka helay ma jiro, dhalinyarooy waa inaydun ka fikirtaan in idinka la idiin shaqeeyo oo aydun hal-abuur samaysaan.”

Waxa uu ku booriyey in ay ka qaybgalaan tartanka Doorashada goleyaasha Wakiillada iyo Deegaanka oo ay soo xushaan dad karti iyo aqoon leh oo astaan u noqon kara dhalinyarada. “Waxa innagu soo dhow doorashooyinkii, muddo badan baa wax la yidhaa saami-qaybsi aad looga hadlayaayay, maanta marka dhan walba laga eegay duruufta jirta iyo culayska goleyaasha muddo dhaafay, in doorashadii maanta mar labaad sidii lagu galo, markaa cidkasta oo tabasho qabta iyadoo garawshiyuhu jiro oo aan la lahayn waxaad tabanaysaan ma jiro, waxan leeyahay maanta duruufbaa kaliftay inaan laga gaadhsiin karaynin, markaa dhalinyarada Somaliland gobolkasta oo ay joogaan inay u diyaar garoobaan doorashadaasi.” Ayuu yidhi Madaxweyne ku-xigeenka Somaliland Cabdiraxmaan Cabdilaahi Ismaaciil Saylici oo shalay ka qaybgalay munaasibad hogaanka Xisbiga talada haya ee Kulmiye hadhimo-sharafeed ugu sameeyey dhalinyarada Xisbigaasi,

Munaasibada waxa kale oo khudbada ka jeediyey Wasiirka Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo wacyi-gelinta iyo masuuliyiin kale oo kamida madaxda xisbiga.

Xeer Ay Dowladda Maraykanku Dhaqan-gelisay Oo Faa’iidooyin Kala Duwan U Yeelanaya Somaliland

0

Faalo: Suxufi Maxamed Cumar Cabdi (Cirro)

Dowladda Maraykanka, ayaa si buuxda u dhaqan-gelisay xeer muhiim ah oo faa’iido dhaqaale, diblomaasiyadeed, amni iyo iskaashiba u yeelan kara dalka Jamhuuriyadda Somaliland, iyadoo sidoo kale uu xeerkaasi ka dul-qaadi karo Somaliland culays kasta oo kaga yimaadda dalka Shiinaha oo u muuqda inuu isku deyayo sidii uu meesha uga saari lahaa xidhiidhka heerkiisa diblomaasiyadeed sareeyo ee u bilaabmay dalalka Somaliland iyo Jamhuuriyadda Shiinaha (Taiwan).

Xeerkan ay Dowladda Maraykanku dhaqangelisay taariikhdu markii ay ahayd 26 March 2020, waxa la yidhaahdaa; ‘Taiwan Allies International Protection and Enhancement Initiative (TAIPEI) Act of 2019’ kaasoo nuxur ahaan macnihiisu yahay; xeer waajibinaya in si heer caalami ah loo ilaaliyo xulafada dalka Taiwan, isla markaana wata qorshayaal lagu kobcinayo Taiwan iyo cidkasta oo xulafo la ahba. Xeerkan oo ay ansixiyeen Baarlamanka Maraykanka (labada aqal ee Kongeraska iyo Senetka), waxa uu qeexay in Maraykanku sii xoojiyo xidhiidhka uu la leeyahay dalka Taiwan, isla markaana uu dalalka Adduunka iyo Ururrada Caalamiga ah ku dhiirigeliyo inay weyneeyaan xidhiidhkooda rasmi ah iyo ka aan rasmiga ahaynba ee ay la yeelanayaan waddanka Taiwan.

Xeerkan oo uu Madaxweynaha Maraykanka Mr. Donald Trump si rasmi ah u saxeexay 26 March 2020, waxa uu ka kooban afar bog (4 pages) oo xambaarsan shan qodob ama qaybood (sections) iyo farqado ka sii farcama, kuwaasoo dhinacyo kala duwan faa’iido uga yeelan kara dalka Jamhuuriyadda Somaliland, waxaanna ugu muhiimsan meelaha waxtarka u ah dalka Somaliland qaybta ama qodobka shannaad ee xeerkan oo ka hadlaysa xoojinta cilaaqaadyo lala yeesho dalka Taiwan (Strengthening of Ties with Taiwan), waxaannu qodobkani ka kooban yahay saddex farqadood oo u dhigan sidan;

  1. Waa in ay Dowladda Maraykanku ka taageero dalka Taiwan sidii uu u sii awoodayn lahaa xidhiidhadiisa diblomaasiyadeed ama sidoo kale iskaashiyada uu la yeelanayo dalalka ku yaal Gobolka Indo-Pacific-ga (Indo-Pasific region) iyo Adduunka oo dhan.
  2. In Maraykanku kordhiyo iskaashiyada dhaqaale, amni iyo diblomaasiyadeed ee uu la leeyahay dalalka si muuqda oo ficil ah u xoojiya, kobciya ama sare sii qaada cilaaqaadyada ay la yeelanayaan dalka Taiwan.
  3. Maraykanku, isagoo ka fikiraya xaaladaha qaar iyo xiliyada munaasibka ah ee waafaqaya danaha siyaasadda Arrimaha Dibadda Maraykanka, isla markaana la-tashi la yeelanaya Baarlamanka (Congress house), waa inuu wax ka beddelo iskaashiga dhaqaale, ammaan iyo diblomaasiyadeed ee uu la wadaago dalalka qaada ama ku dhaqaaqa tallaabooyin halis ah oo lagu waxyeelaynayo ama lagu minjo-xaabinayo ammaanka ama barqaaqonimada dalka Taiwan.

Qodobkan ka kooban saddexda farqadood ee ku jira xeerka Dowladda Maraykanku dhaqan-gelisay, siyaabo kala duwan ayuu faa’iido iyo waxtar diblomaasiyadeed ugu yahay dalka Jamhuuriyadda Somaliland oo aan weli wax aqoonsi caalami ah ka helin Adduunka, waxayna Somaliland marka ugu horaysa ka mid noqonaysaa dalalka xidhiidhka muhiimka ah la yeeshay dalka Taiwan ee uu xeerkanina ku waajibinayo dowladda Maraykanka inay kordhiso iskaashigeeda dhaqaale, amni iyo diblomaasiyadeedba, waxa kaloo ay Somaliland ka faa’iidaysaa ilaalinta caalamiga ah ee xeerku waajibinayo in loo sameeyo dalalka cilaaqaadka diblomaasiyadeed la yeesha waddanka Taiwan.

Geesta kale, sida ku cad farqadda 3-aad ee qodobkan shannaad, waxa suurtogal ah in Dowladda Maraykanku ay hoos-u-dhigto ama meeshaba ka saarto taageerada dhaqaale, amni iyo siyaasadeed ee ay siiso dowladda aan iskeed isku maamulin ee Soomaaliya, kadib markii ay Maamulka Farmaajo si rasmi ah uga soo horjeedsadeen xidhiidhka dhexmaray Somaliland iyo Taiwan, iyadoo Soomaaliya sheegtay inay aqoonsantahay, taageeraysana siyaasadda ah inuu jiro dal qudha oo la yidhaahdo Shiinaha (one china policy), isla markaana ay Taiwan ka mid tahay dal-weynaha Shiinaha, waxayna arrintaasi keeni kartaa in Maraykanka oo xeerkan daliishanaya uu hoos u dhigo iskaashiga uu la yeelahay Soomaaliya, taas beddelkeeda u soo wareego dhinaca Somaliland, halkaasna ay Somaliland ka faa’iido xidhiidh diblomaasiyadeed, dhaqaale iyo amni oo ay la yeelato Maraykanka iyo dalalka kale ee xulufada la ah Taiwan.

Sida uu caddeeyey Baarlamanka Maraykanku, sababaha keenay in la sameeyo, lana ansixiyo, isla markaana la dhaqangeliyo xeerkan oo sidoo kale magaciisa la yidhaahdo Taipei act, waxa ugu muhiimsan kadib markii ay soo shaac-baxday culayska dhaqaale ee uu Shiinuhu saarayo dalalka ku dhaqaaqa inay iskaashi diblomaasiyadeed la yeeshaan Taiwan, iyadoo culayskaasina keenay in laga soo bilaabo sannadkii 2016 ay dalalka Gaambiya (Gambia), Panama, Burkina Faso, El Salvador iyo dalalka Jasiiradaha ah ee Sao Tome and Principe, The Dominican Republic, The Solomon Islands iyo Kiribati ay xumeeyeen cilaaqaadkooda diblomaasiyadeed ee ay hore ula lahaayeen Taiwan, taas beddelkeedana doorbideen inay xidhiidh siyaasadeed la samaystaan Shiinaha.

Haddaba, markii uu Maraykanku arrintaas ogaaday ayuu dhaqan-geliyey xeerkan oo la doonayo in lagu ilaaliyo danaha 15 waddan oo caalamka ah, Somaliland-na ku noqonayso 16 oo xiligan cilaaqaad diblomaasiyadeed la wadaaga dalka Taiwan, waxayna ujeedadu tahay in dalalkaas laga ilaaliyo farogelinta Shiinuhu ku doonayo inay ka noqdaan iskaashiga ay la leeyihiin Taiwan, waxayna Somaliland ka mid noqonaysaa dalalkaas xeerku ka ilaalinayo farogelinta iyo culayska diblomaasiyadeed ee kaga iman kara dhinaca Shiinaha. Waxa kaloo ay Somaliland ka faa’iidi kartaa inay iskaashi muhiim ah la yeelato dalalka Maraykanka, Hindiya, Japan, Australia iyo dalalka kale ee cilaaqaadka weyn la leh Taiwan, kuwaasoo sidoo kale ku dedaalanaya inay dalka Taiwan u diyaariyaan saaxad caalami ah oo ay ku ilaashato danaheeda guud.

Waxa Dowladda Jamhuuriyadda Somaliland looga baahan yahay inay la timaado siyaasad iyo qorshayaal u saamaxaya inay gurato midhaha diblomaasiyadeed, dhaqaale iyo amni ee uga dhalan kara xeerkan muhiimka ah, waxaannu noqon karaa kaadh qaali ah oo ay dhinacyo kala duwan u adeegsan karto Somaliland.

Halkan hoose ka eeg muqaalka saxeexa Madaxweyne Donald Trump ku dhaqangeliyey xeerkan;

Halkan hoose ka akhri xeerkan oo dhammaystiran:

https://www.congress.gov/116/plaws/publ135/PLAW-116publ135.pdf

 

Faalo: Suxufi Maxamed Cumar Cabdi (Cirro), Hargeysa, Somaliland.

Genel Energy Oo Agab Muhiim Ah Ku Wareejisay Cisbitaalka Burco

0

“GENEL ENERGY waxa ay cisbitaalka Burco ugu deeqday kaalmo ay aad ugu baahnaayeen” Cabdi Cabdillaahi

Burco (Hubaal)- Qalab caafimaad oo ay ku deeqday Shirkadda GENEL ENERGY, ayaa la guddoonsiiyay cisbitaalka guud ee magaalada Burco, qalabkaasi oo ay si rasmi ah ugu wareejiyeen cisbitaalka Wasiiradda wasaaraddaha tamarta iyo macdanta mudane Jaamac Maxamuud Cigaal iyo Wasiirka wasaaradda horumarinta caafimaadka Somaliland mudane Cumar Cabdillaahi Badde. Qalabkani oo uu ka mid ahaa mushiinka Oxygenka soo saara iyo qalab caafimaad oo caawinaya hab-dhiska neefashada bukaanka, ayaa waxa kaalmaddaasi ugu deeqday cisbitaalka shirkada GENEL ENERGY Somaliland, kaasi oo ahaa mid baahi weyn loo qabay, isla markaana wax weyn ka tari doona adeegyada uu bixiyo cisbitaalku.

Cabdi Cabdillaahi Janaale oo ka mid ah saraakiisha sar sare ee shirkada GENEL ENERGY Somaliland, ayaa faahfaahin ka bixiyay kaalmooyinka iyo deeqaha kala duwan ee ay ka geysteen gobolada Somaliland, waxaanu yidhi isaga oo arrimahaasi ka hadlayay “GENEL ENERGY maanta waxa ay cisbitaalka Burco iyo gobolada Barigaba ugu deeqday kaalmo ay aad ugu baahnaayeen, taasi oo ah Oxygen Plane-ka, oo markii u horeysay oo cisbitaalka Burco Oxygen haamahooda ka dhaansan doonaan. Deeqdani maaha tii ugu horreysay ee ka timaada shirkada GENEL ENERGY, deeqo fara badan oo hore ayaa jiray waxaana ka mid ahaa xilligii abaaraha, waxaa ka mid ahaa agoonta la yidhaaho Tusmo Orphanage oo wixii lagu bilaabayba ay iyadu lahayd, waxaa ka mid ahaa dugsiga Xayira oo kontonkun oo dollar ay GANEL ENERGY ugu deeqday markii la dhisayay, xiligi abaaraha oo gobolka Saraar ay u iibiyeen gaadiid si ay isugu gurmadaan.

GENEL ENERGY, markii ay qorshahan dhammeysay waxa ay u dirsatay qalabkan si ay u soo iibiyaan qolada la yidhaaho Anbiko, shirkado badan ayaanu eegnay balse tan waxa aanu u qaadanay deg degga iyo wakhtiga.”

Cabdi Cabdillaahi Janaale, waxa uu sheegay in shirkaddxa GENEL ENERGY ay mar kasta diyaar u tahay in ay ka qayb qaadato wax kasta oo la xidhiidha caawimada iyo deeqaha kala duwan ee ay ubaahan yihiin bulshada ku dhaqan deegaanada ay shirkaddu ka shaqayso, waxaanu yidhi “Shirkadu diyaar ayay u tahay mar walba deegaanada ay ka shaqeyso wixii ka dhaca in ay ka qayb qaadato dhib iyo dheef ba. Waxaan u sheegayaa reer Burco in ay u mahad naqaan wasaaradda, sababta oo ah wasaarada ayaa dalabkani laheyd.”

Khadar Maxamuud oo ka socday hay’adda Anbiko oo isna munaasibadii qalabkani lagu wareejinayay hadal kooban ka jeediyay ayaa yidhi “Madashan waxaa aynu u fadhina in aynu ku wareejino wasaaradda horumarinta caafimaadka qalab dhab ahaantii aad iyo aad mihiim u ah oo lagu wareejinayo cisbitaalka guud ee Burco, oo Oxygen-ka ka haqabtiri doonta gobolkan iyo gobolada kaleba, qalabkani waxaa uu wax weyn ka tari doonaa xaaladaha caafimaadka ee deg degga ah, waxaana qalabkani ku deeqday hay’adda GENEL ENERGY Somaliland oo aanu kala shaqeynay iyo wasaaradda tamarta iyo macdanta.”

Agaasimaha cisbitaalka Burco Cabdi Suudi ayaa uga mahad naqay xukuumadda iyo hay’adda GENEL ENERGY agabka caafimaad ee ay ku wareejiyeen cisbitaalka guud ee magaalada Burco ee xarunta gobolka Togdheer, waxaanu yidhi “Halkan waxaan uga mahad celinaynaa Kanbaniga GENEL ENERGEY, kaas oo qalabkani maanta la nagu wareejiyo isagu noogu deeqay, waxaa kale oo aan u mahad naqayaa wasaaradda macdanta iyo tamarta waxaan isna u mahad naqaya wasiirka wasaaradda horumarinta caafimaadka, dhab ahaantii qalabkani waa mid faa’iido weyn leh, waana mid anfacaya inta cisbitaalkani jiro”

Wasiirka wasaaradda macdanta iyo tamarta mudane Jaamac Maxamuud Cigaal ayaa sharaxay qalabkan iyo faa’iidadiisa “Qalab mustaqbal leh, qalab waxtar weyn leh oo laga faa’idi doono oo aan hore waddanka uga jirin, Burco na noqotay magaaladii ugu horeysay ee nasiibka u yeelatay qalabkaasi oo isu dhammeystiran, waxaanu anfici doona mid xannuunkaasi ku dhaco iyo mid si kale loo helaba shirkadda naga aqbashay ee u hawl gashay ee deeqdaasi ku deeqday ayaa dhab ahaantii mahada labaad leh”

Wasiirka wasaaradda horumarinta caafimaadka Somaliland mudane Cumar Cabdillaahi Badde ayaa tilmaamay in qalabkani yahay mid macno weyn ugu fadhiya adeeg bixinta caafimaadka ee gobolka Togdheer “Halkan maanta waxaa sharaf ii ah in aan ka soo qayb gallo wareejinta qalabkani caafimaad ee macnaha weyn ugu fadhiya adeega caafimaadka ee gobolka Togdheer, , kaas oo wax lagaga qabanayo islamarkaana lagaga hortago xannuunka aad iyo aad ayuu u mahadsan yahay wasiirku, wasaaradd caafimaad ahaan waxaa aanu dadaal u galney in la dhiso nimaad caafimaad oo la tacaali karra xaaladaha noocan oo kale ah mustaqbalka, iyo hadaba”

Saylici Oo Xadhigga Ka Jaray 18 Mashruuc Oo Laga Fuliyey Magaaladda Gebilay, Kuwo Cusubna Dhagax Dhigay

0

Gebilay (Hubaal) Madaxweyne ku xigeenka JSL Md Cabdiraxnaam Cabdilaahi Ismaaciil Saylici ayaa kormeeray isla markaana xadhigga ka jaray mashaariic kala duwan oo laga hirgaliyay degmada Gabiley.

Madaxweyne Ku Xigeenka JSL Waxaa Kormeerkan ku Wehelinayay Wasiiradda Wasaaradaha Isgaadhsiinta,Waxbarashadda, Wasiir ku xigeenka Xannaanadda Xoolaha Iyo Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Caafimaadka.

Madaxweyne ku xigeenka JSL Md Cabdiraxnaam Cabdilaahi Ismaaciil Saylici ayaa Xadhigga ka Jaray 18 Mashruuc oo ay hirgalisay dawladda hoose ee degmada Gebilay Kuwaas oo ay ka mid ahaayeen Waddada weyn ee dhex marta Magaaladda Gebilay oo Afar Haad ah isla markaana laydh lagu xidhay, Xannaanada Hooyadda iyo dhallaanka oo laga hirgaliyey xaafadda wada jir, Sayladda Xoolaha ee Waqooyiga Magaaladda Gebilay, Xarunta dawladda Hoose iyo Mashaariico kale Waxaa kale oo Madaxweyne ku xigeenku uu dhagax dhigay dugsi cusub oo hoose dhexe ah iyo Xayn daab lagu wareejinayo Xarunta agoomaha ee Magaaladda Gebilay.

Meeyarka degmada Gabiley Maxamed Aamiin Cumar Cabdi ayaa madaxweyne ku xigeenka uga mahad celiyay booqashada uu ku yimi Gabiley isagoo sheegay in mashaariida ay fuliyeen looga gol leeyahay in xaafadaha Gabiley mid walba gaar looga dhigo addeegyadooda arrimaha bulshada.

Madaxweyne ku xigeenka JSL Md Cabdiraxnaam Cabdilaahi Ismaaciil Saylici oo ugu dambayn halkaas ka hadlay  ayaa uga mahad celiyay maamulka gobolka iyo kan degmada Gabiley addeegyada kala duwan ee ay u fuliyeen shacabka iyagoo dib ugu celinaya  cashuurtoodii.

Madaxweyne ku xigeenka JSL Md Cabdiraxnaam Cabdilaahi Ismaaciil Saylici oo ka waramay ahmiyadda ay leeyihiin mashaariicda laga fuliyay degmada Gabiley waxaa uu Madaxweyne ku xigeenku ku amaanay Maamulka dawladda hoose ee Magaaladda Gebilay Mashaariicdan wax ku oolka ah ee ay hirgaliyeen.